Boeken

OOTMOED

Leven en werk van Hildegard van Bingen

Ootmoed - Hans Wilbrink

Ootmoed geeft een bijzondere inkijk in het leven en het werk van de twaalfde-eeuwse mystica Hildegard van Bingen. Een aantal representatieve fragmenten uit alle grote werken van Hildegard zijn door auteur Hans Wilbrink vertaald en toegelicht. In het bijzonder besteedt hij aandacht aan de neoplatoonse inslag van haar werk en aan de bijzondere positie van de engelen in haar zielsdefinitie. Deze uitgave biedt een frisse, nieuwe kijk op het fenomeen van de middeleeuwse mystiek in het algemeen en op de tijdloze boodschap van de mystica in het bijzonder. Daardoor is het een indringend en veelzeggend boek geworden voor de zoekende en verlangende lezer in onze geseculariseerde wereld.
Hans Wilbrink (1949) is neerlandicus en sociaal wetenschapper met een bijzondere belangstelling voor theologie. In 2006 promoveerde hij op onderzoek naar de mystieken Hildegard van Bingen en Hadewijch van Brabant. Hij is mede-oprichter van de Nederlandse Hildegard van Bingen website.

Eerste druk, 2013

Tweede, licht herziene druk, 2014

Derde, geheel herziene druk, 2018 (vanaf 28 maart)

ISBN 978-90-8972-063-4    Prijs: 29,95

Ook te bestellen bij: www.berneboek.com  Klik om te bestellen zonder verzendkosten op het plaatje.

Recensies zijn te lezen op www.hildegardvanbingen.nl/opinie. Ga hierboven naar knop OPINIE.


Scivias Ken de wegenScivias deel 2Het was lange tijd niet mogelijk om een integrale vertaling vanuit de grondtaal, het Latijn,  in het Nederlands te kunnen lezen van het eerste boek van Hildegard van Bingen: Scivias. Classicus en filosofe Mieke Kock-Rademakers heeft een indringende vertaling gemaakt en zeer deskundig geannoteerd en Verloren heeft het boek in drie delen prachtig uitgegeven. Links de Latijnse tekst en rechts de Nederlandse vertaling. Een goede inleiding en veel filologische verklaringen in de voetnoten die zeer veel toevoegen aan het begrip van de teksten. De schitterende miniaturen zijn zuiver van kleur en heel precies afgedrukt. Het boek is een must voor iedereen die zich echt wil verdiepen in het werk van Hildegard en die daar ook even de tijd voor wil nemen.

Uitgeverij: Verloren, Hilversum, 2015 (www.verloren.nl). ISBN 978-90-8704-483-1 en ISBN 978-90-9704-484-8. Deel 1 kost 25 euro. Deel 2 kost € 40. Deel 3 volgt op 3 februari 2018!


Het lijkt wel alsof er een lawine van Hildegard-vertalingen over ons heen komt. Jarenlang hebben we het moeten doen met Duitse en Engelse vertalingen en nu opeens zien verschillende Nederlandse vertalingen het licht of staan op stapel. Zo is er ook sinds enige tijd de vertaling van mr. Eric van Breda Vriesman van Scivias. Deze vertaling is niet rechtstreeks gebaseerd op de Latijnse grondtekst, maar op de Duitse vertaling van Walburga Storch o.s.b. Wisse die Wege, de Duitse vertaling van Scivias. Een vertaling direct uit de grondtekst is natuurlijk betrouwbaarder, omdat Storch natuurlijk ook fouten maakte en de vertaler van Storch vervolgens misschien ook weer. Maar ondanks deze veronderstelde cumulatie van fouten kunnen we toch gemakkelijker deelgenoot worden van het Ken De Weg - Liber Sciviasvoornaamste gedachtegoed van Hildegard dan voorheen, omdat we er in het Nederlands kennis van kunnen nemen. De vertaling is geannoteerd en in een uitvoerige uitgeleide (deel 2) voorzien van explicatief commentaar over voorspellingen die Hildegard in haar Scivias zou hebben gedaan. (HW)

Hildegard von Bingen, Ken de Weg, Liber Scivias, uitg. Sint Rombaut, Mechelen (B) 2013. ISBN 978-9-08-189392-3; 711 p. (€ 32,00);

 

 


Leven met Hildegard van Bingen

Uitgeverij Meinema heeft een mooi handzaam boekje uitgegeven dat geschreven is door de cultuurhistorica en theologe Désirée den Braber. Het boek heet Leven met Hildegard van Bingen. De mens die herschept is gelukkig. Deze titel geeft in een notedop de inhoud weer: zeer praktisch gidsje, geschreven vanuit het besef dat Hildegards werk ook nu nog heel waardevol is. We zijn heden ten dage op zoek naar nieuwe zingeving, ‘naar een nieuwe spiritualiteit’.   ‘Hildegards visie roept bij ons veel herkenning op’, zegt de schrijfster. Ze legt succesvol verbanden tussen het twaalfde-eeuwse gedachtegoed van Hildegard en de moderne god zoekende mens. Bovendien bestempelt Den Braber de huidige mens als een homo recreans, een mooie Latijnse term voor de herscheppende mens. De mens die leeft in coherent contact met zijn omgeving. De schrijfster confronteert heel letterlijk een aantal malen de lezer met vragen om over na te denken, waardoor het boekje behalve een eerste inleiding in leven en werk van Hildegard ook bijdragen kan aan de persoonlijke bewustwording en het zingevingsproces van de lezer. Kortom, een aanrader voor iedereen die vanuit een eigen spirituele belangstelling een eerste kennismaking met Hildegard van Bingen wil. (HW)

ISBN 9789021143392   Het boekje dat 95 pagina’s telt kost  € 14,50


De Vita van Hildegard

Al in het jaar 2000 verscheen dit boek van de hand van drs. Tony Lindijer bij uitgeverij Verloren in Hilversum. Het is een vertaling van de oorspronkelijke Latijnse Vita van Hildegard van Bingen. Immers reeds tijdens haar leven is men al begonnen met het beschrijven van haar leven. Er zijn drie biografen bekend: de monniken  Godfried, Theoderik en Guibert (Wibert). Ze hebben elk op hun eigen wijze bijgedragen aan de beschrijving van het leven van de heilige. Lindijer voorziet de vertaling van een uitvoerige inleiding waarin ze nader ingaat op de persoon van Hildegard en op de wordingsgeschiedenis en de gelaagdheid van de vita. Ook is er een uitleiding die nader ingaat op de aanvankelijk mislukte canonisatie (heiligverklaring) van Hildegard.  Het boek bevat tevens een uitvoerig notenapparaat en een tot dan toe (jaar 2000) actuele bibliografie. Wie kennis wil maken met een contemporaine levensbeschrijving van Hildegard van Bingen, geschreven door mensen die haar persoonlijk hebben gekend, moet dit boek zeker aanschaffen. Het is zeer de moeite waard, niet in de laatste plaats omdat het boek is samengesteld door een van Nederlands grootste Hildegardkenners.  (HW)

ISBN 9065506101   Het boek kost € 20,00


Andere boeken die zeer lezenswaardig zijn:


Indrukwekkend boek van dr. Kitty Bouwman:

Mater Sapientia, de mystagogische functie van het moederschap van God en het geestelijke moederschap bij Augustinus

Introductie

In de werken van Augustinus (354-430) komen veel moederbeelden voor. Deze studie werpt een nieuw licht op de betekenis van moederlijke beelden in zijn werk, en reconstrueert de verhouding tussen Augustinus en zijn moeder Monnica. Tevens belicht ze het moederschap van de vriendin van Augustinus, die de moeder was van zijn zoon Adeodatus.

Mater SapientiaZowel het geestelijke moederschap als het moederschap van God blijken sleutelbegrippen te zijn in de visie van Augustinus op het mystagogisch proces, waarin de mens wordt ingevoerd in het geheim van God. Langs die weg wordt zichtbaar hoe belangrijk de wijsheidstheologie voor Augustinus was. Daarin treedt mater Sapientia (moeder Wijsheid) op de voorgrond en is  Jezus haar gezant. Deze theologische benadering is ondergesneeuwd in de hoofdstroom van de christelijke traditie die het goddelijke moederschap vereenzelvigt met Maria.

Samenvatting

In de werken van de kerkvader Augustinus (354-430) komen veel verwijzingen voor naar het moederschap. Deze studie onderzoekt deze verwijzingen in zijn teksten en analyseert de betekenis van deze moederlijke beelden vanuit het perspectief van de studie spiritualiteit, kerkgeschiedenis en genderstudies. Deze studie reconstrueert ook de verhouding tussen Augustinus en zijn moeder Monnica, en werpt een nieuw licht op het moederschap van de vriendin van Augustinus, die de moeder was van zijn zoon Adeodatus.

Zowel het geestelijke moederschap als het moederschap van God blijken sleutelbegrippen te zijn in de visie van Augustinus op het mystagogisch proces, waarin de mens wordt ingevoerd in het geheim van God. Augustinus schrijft aspecten van het geestelijke moederschap toe aan personen als Monnica, Maria de moeder van Jezus, en de apostel Paulus, en aan onpersoonlijke gestaltes zoals de kerk en de heilige Schrift. Aspecten van het goddelijke moederschap werden zichtbaar in Augustinus’ werken met betrekking tot goddelijke personificaties als Wijsheid, Christus en het hemelse Jeruzalem.

Door deze tekstuele bevindingen en hun theologisch patronen te volgen, toonde dit onderzoek twee heilswegen, die beide verwijzen naar moederlijke gestalten en die gelijktijdig aanwezig zijn in Augustinus’ werken: een behoort toe aan een vroegchristelijke Wijsheidstraditie waarin moeder Wijsheid centraal staat en Jezus haar gezant is, en de andere wijst op de gevestigde traditie waarin de nadruk ligt op Maria die Gods Zoon gebaard heeft. Beide heilswegen mondden uit in de kerk en vinden hun voltooiing in het hemelse Jeruzalem.

Augustinus heeft deze twee heilswegen met elkaar verweven, maar ze zijn als afzonderlijke wegen herkenbaar in de moederlijke symboliek van ‘voeden’ en ‘dragen en baren’ die hij vaak gebruikt in zijn werken. Beide verwijzen naar de betrokkenheid van de heilige Geest in de gemeenschap van de kerk. Met deze symbolische constructies bevestigt en bewerkt hij het beeld van de kerk als moeder en onderstreept hij de mystagogische functies van de kerk bij de vorming van het geloof (koesteren, dragen, baren, voeden met genade). De mystagogische functies die Augustinus tot uitdrukking brengt in de symboliek van het moederschap verwijzen in het bijzonder naar een continuering van de spirituele ervaring gedurende het hele proces van christelijke initiatie. Dit proces begint bij de kennismaking met het christelijke geloof en wordt voltooid bij de uiteindelijke inwijding in eeuwige gelukzaligheid van Gods bestaan.

Uitg. Skandalon, 2015, ISBN 978-94-92183-07-1, 562 p.

Het boek kost (paperback) € 39,50